Әҗәтне түләү хаҗәт

2015 елның 29 сентябре, сишәмбе
Кырыгалдарлар “һөнәр” алмаштырып кына тора. Әле күптән түгел генә Казанда үзләрен Пенсия фонды хезмәткәре дип таныштырып, башкала халкын алдап йөргән билгесез затлар турында хәбәр ителгән иде. Соңгы арада суд приставы булып кыланучылар саны да арткан. Ел башыннан бирле Татарстанда егермедән артык кеше ялган суд приставлары “кармагы”на эләккән.

Гадәттә, мошенниклар кеше­гә, ниндидер бурычын түләргә кушып, СМС-хәбәр җибәрә. Мондый СМС­та күбрәк ЮХИДИ штраф­ла­рын яки коммуналь хез­мәтләр өчен җыел­ган әҗәтләрне түләү та­ләп ителә. Көндәлек тормышта бурычлар иң күп җыела торган ике тармак бу. Күпләр әнә шуңа алдана да инде. Бурычы бармы-юкмы икәнлеген тикшереп тә тормыйча, күрсәтел­гән счетка акча күчереп куя алар. Мошенниклар арасында бурычны кайтарту турында ялган документ күрсәтеп акча каеручылар да бар. Россия суд приставлары федераль хез­мәтенең Татарстан буенча ида­рәсе җитәкчесе Радик Ильясов хәбәр итүенчә, күптән түгел генә судта шундый дүрт документ тик­шерелгән. “Аларның ялган икән­леген ачыклап, җи­наять эше кузгату өчен бу хакта хокук саклау органнарына хәбәр иттек. Димәк, суд приставлары куллана торган бланк кайчандыр урланган булган. Мошенниклар исә аларга ялган мөһер сугып эш иткән. Әгәр кеше үзенең бернинди оешма алдында да бурычлы түгеллегенә ыша­на икән, безгә мөрәҗәгать итсен”, – ди Татар­станның баш суд приставы.

 
Бурычларың бармы-юкмы икән­леген идарәнең рәсми сайтына (r16.fssprus.ru) кереп тә тикшереп була. Узган ел әлеге сайтта “Шәхси кабинет” хезмәте дә эшли башлаган. Теге-яки бу оешмага бурычы җыелган кеше аның яр­дә­мендә әҗәтләренең төгәл суммасын белә, тиз арада гариза яки үтенеч язуы тапшыра ала. Хәер, замана мөмкинлекләре аркасында суд приставлары үзләре дә рәхәткә чыккан. Радик Ильясов сүзләренә караганда, хәзер алар бик сирәк очракта гына бурычлылар белән күзгә-күз очраша. Ник дигәндә, хезмәтләрнең күбесе компьютер аша гына башкарыла. Идарәдә эшләп килүче автоматлаштырылган мәгълүмат системасы (АИС) шактый вакытны янга калдырырга ярдәм итә. Әйтик, суд приставы теге яки бу оешмага бурычлы кешегә кагылышлы соравын әлеге портал аша җибәрсә, җавабы бер тәүлек эчендә килә. Мөрәҗәгатьне кәгазь ярдәмендә юллаганда, җавапны ике-өч атна көтәргә дә мөмкин.


Өстәвенә суд приставла­ры­ның эшен җайлаштыручы башка чаралар да җитәрлек. ЮХИДИ постларында эшләп килүче “Юл приставы” программасын гына алыйк. Быелның җиде аенда әлеге прибор ярдәмендә тикшерелгән 4,5 мең транспорт чарасының 204енә хуҗасының түләнмәгән алиментлары өчен арест салынган, 312 машина йөртүче исә бурычларын кайтару өчен “тимер ат”ындагы магнитофон, видеорегистратор кебек җиһазларны салдырып би­рергә мәҗбүр булган. Әлеге программа эшли башлаганнан бирле суд приставлары 28 миллионнан артык бурычны кайтара алган. Әҗәте булганнарга чит илгә китүне тыюның да файдасы булган. Быел суд приставлары 19,4 мең кешене шундый язмышка дучар иткән. Аларның барлыгы 2 миллион 820 мең сум бурычы җыелган булган.


Гомумән алганда, бүген суд приставларының Татарстан халкыннан 72 миллиард сум бурычны кайтарасы бар. Шуларның яртысы узган елдан калган. Ел башыннан бирле суд приставлары 5,5 миллиард сум бурычны гына кайтара алган. Акчаларның күбе­се кредитын вакытында түләмәү­челәрдән (1 миллиард 354 мең сум) җыеп алынган. ЮХИДИ алдында бурычлары булганнардан исә 529 миллион сум акча кайтарылган. Татар­станның баш суд приставы сүз­ләренә караганда, бүген республикада 400-500 миллион сум бурычы җыелган кешеләр дә бар. Болар, нигездә, бер көнлек оешма вәкилләре. “Аларның бернинди милке дә, акчасы да юк. Шуңа бу бурычларны кайтартып булачагына да өмет аз”, – ди Радик Ильясов

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International