Булган әйбернең кадерен, бетсә, югалса гына сизә башлыйсың
Соңгы арада табигать кенә түгел, үзебез дә шактый сусадык. Әҗәкүл, Яхшый, Такталачык, Түке авылларыннан, Актанышның 12 нче һәм РТС бистәләреннән “Су кайчан була?”, “Нигә халыкны интектерәсез!” дигән мөрәҗәгатьләр килә.
Дөрестән дә, кызганычка каршы андый проблема бар. Җәйге челләдә бер тамчы суга интегеп ятучылар шактый. Әмма үзебез тудырган дефицит икәнен дә аңларга кирәк.
Беренчедән, суга исәп-хисап системасы аксый. Законсыз рәвештә су юлына ялганып, исәпсез һәм чамасыз су агызып ятучылар шактый. Бакчаңа сибәм дип китереп куштыңмы - күршең суга интегә. “Мин аннан ким мени?” дип ул да кушса, урамның югары очына су барып җитмәсе көн кебек ачык. Дөрес, яздан бил бөгеп утыртканнарның көздән җимешен татыйсы килә, карап торып киптереп булмый. Әмма чама юк җәмәгать. Суны астан эзлисе урында, өстән гаеплене эзләп эт итеп сүгәбез, су өчен җаваплы оешмаларны бетереп атабыз. Берәү дә килеп махсус “кранны” ябып йөрми бит инде, шуны аңларга кирәк. Яз көнне Актаныш халкы тәүлегенә 1500 кубометр су тотса, бүгенге көндә 4200 кубометр су бетә. Узган елның шушы чорында әлеге сан 2800 кубометр тирәсе булган. Район үзәгендә су юллары өчен җаваплы “Коммунсервис” оешмасы су биреп җитешә алмый. Үзәктәге 22 скважина да тулы күәткә эшли. Әмма алтынга тиң тамчылар кемнеңдер бакчаларына ага. Башкача аңлатып булмый моны. Чөнки халык саны бу җәйдә генә артып китте дип әйтеп булмый бит. Сак кылансак иде җәмәгать. Икенчедән, артезиан суын бакчага сибү яхшылыкка илтми. Бүген уңыш алам дип киләчәккә зыян салу да ихтимал. Сибәр өчен җир астында, якында гына урнашкан су чыганаклары яхшы. Аның өчен кое казытырга гына кирәк. Рәхәтләнеп хисаплагычларсыз кулланырга була. Кер юу, мунча өчен дә кулланырга була аны. Күпләребез шулай эшли дә.
- Узган елда су буенча шактый эшләр башкарылды. Актанышта тулысы белән су юллары тоташтырылды. Шул сәбәпле гел суга интеккән 57 нче бистәдә быел су бар. Әгәр узган ел болар эшләнмәгән булса, хәлләр тагын да аянычырак булыр иде, - ди Актаныш районы башкарма комитет җитәкчесе Илшат Габделхәев. – Әлбәттә, бу өлкәдә эш туктатылмаган. Киләчәктә тагын яңа өстәмә скважиналар сафка басачак. Алар шушы атна – ун көн эчендә чокыла башланачак, - дип искәртте ул.
Соңгы көннәрдә РТС бистәсендә яшәүчеләр дә суга интегә. Безгә дә күп кенә борчулы хатлар һәм фото-видеолар килде. Әлеге хәл буенча сорауны “Коммунсервис” оешмасына юлладык.
- Бүгенге көндә РТС бистәсенә ике скважина һәрдаим су биреп тора. Узган тәүлектә электр челтәрендә авария булу сәбәпле, аларны беразга аерып торырга мәҗбүр булдык. Тиешле эшләр башкарыла, тиздән проблема хәл ителәчәк, - дип ышандырды “Коммунсервис” оешмасы җитәкчесе Илназ Сәлахов.
Су буенда утырып сусаган Әҗәкүл авылында да соңгы көннәрдә су бераз килә башлаган. Бу хакта Актанышбаш авыл җирлеге рәисе Гадел Маликов искәртте.
- Бүгенге көндә су килә, әмма басымы җитеп бетми. Ватылган насосларны алыштырдык, өчесе дә эшли, әмма скважиналарда су кимеде, - ди ул.
Авыл җирлекләрендә су чыганаклары өчен җаваплы “Гидросервис” оешмасы җитәкчесе Дилфат Нәгыймов авыллардагы су юлларының шактый гына таушалганлыгына басым ясады.
- Аварияләр булып тора, вакытында хәл итәргә тырышабыз. Мәсәлән, Такталачык авылының Мөхтәр мутин урамына язга чыккач кына 18 тапкыр бардык торба ямарга. Шул ук хәл Югары Яхшый җирлегендә. Бик күп чыгымнар сорый торган эшләр ул. Иске Кормаш, Шәбезбаш, Түбән Яхшыйда, Иске Айман, Әҗәкүлдә насосларны алыштырдык. Байтак кына авылларда скважиналарны чистартасы бар. Иң борчыган мәсъәләләрнең берсе, халыкның законсыз су чыганагына тоташып, су белән чамадан тыш куллануы. Бу әлбәттә шундый проблемалар чыгара. Бүгенге көндә андый кешеләрне ачыклап, дөрес юлга бастыру буенча эш алып барабыз. Һәрнәрсәнең исәбе булырга тиеш. Берәүләр акча түләп тә суга интегеп ятканда, башкалар зыян салып, законсыз кулланырга тиеш түгел, - дип аңлатты ул.