Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте башлыгы Анна Попова Көнчыгыш икътисади форум мәйданчыгында прививка ясау кампаниясенең башлануы, халык белән эшләү һәм россиялеләргә профилактик прививкалар кертүне арттыру, шулай ук вакцинацияләүдән һәм прививкаларга каршы көрәштән икътисади файда турында сөйләде. Әңгәмәдәш-Людмила Белоножко.
- Анна Юрьевна, гриппка каршы прививка кампаниясе башлана. Аның мөһимлеге турында сөйләгез әле. Быел россиялеләргә күпме прививка ясау планлаштырыла? Вакциналар җитәрлекме? Барлык төбәкләр дә әзерме?
- Иммунопрофилактика, илнең һәм дөньяның эпидемиологик һәм биологик куркынычсызлыгы мәсьәләләре, гомумән алганда, бик актуаль. Дөньядагы эпидемиология вәзгыяте фонында Россиянең, һичшиксез, уңышлары күренеп тора. Без күп еллар дәвамында күзәтчелеккә, мониторингка һәм фәнни тикшеренүләргә барлык традицияләрне һәм алымнарны саклап калдык.
Шул ук вакытта грипп, элеккечә үк, җитди проблема булып кала бирә. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, ел саен сезонлы эпидемияләр чорында планетада яшәүчеләрнең 5-10% ы грипп белән авырый, бу - 1 миллиард кеше (20-30% балалар һәм 5-10% өлкәннәр), 3-5 миллион авыр агымдагы грипп очрагы теркәлә. Грипптан 650 меңгә кадәр кеше үлә.
Үзеңне грипптан саклауның иң ышанычлы ысулы - вакцинация.
Быел без халыкның 45% ына прививка ясарга ниятлибез. Аеруча игътибар риск төркемнәренә, аерым алганда, хроник авырулары булган балаларга, авырлы хатын-кызларга, 60 яшьтән өлкәнрәк затларга һәм медицина хезмәткәрләренә биреләчәк. Бу категориядә без халыкның кимендә 75% ын колачларга планлаштырабыз.
Шунысын да әйтергә кирәк, узган ел мониторинг тикшеренүләре һәм кешеләр күпләп җыела торган урыннарда контрольне көчәйтү, шулай ук актив мәгълүмати компания ярдәмендә 70 миллионнан артык россияле, шул исәптән 17 миллион балага гриппка каршы прививка ясый алдык. Бу авырулардан котылырга ярдәм итте.
Быел да, алдагы еллардагы кебек үк, илдә җитештерелгән барлык вакциналар югары сыйфатлы һәм актуаль штаммнар бар. Россиядә гриппка каршы яңа дүртвалентлы вакцина эшләнгән.
- Елдан-ел гриппка каршы прививка ясатучылар саны артамы?
- Әйе, Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте мониторингы мәгълүматлары буенча, узган сезон мәгълүматлары белән чагыштырганда, гриппка каршы профилактика прививкаларының уртача 5-10% ка артуы күзәтелә. Әгәр 2013 елда прививкалар 28% ка якын булса, узган ел Россия халкының 49% ы прививка ясаткан. Бу елның эпидемия сезонында, мин әйткәнемчә, без халыкның 50% тан артыгын прививка ясатырга планлаштырабыз.
- Хәзер вакцинация кирәклеге турында халыкка мәгълүмат бирү буенча нинди эш алып барыла?
- Кешеләргә мәгълүмат бирү - ул, һичшиксез, кирәкле эш. Һәр кешегә гриппның җитди авыру булуын, өзлегүләр китереп чыгара торган булуын җиткерү мөһим. Грипп йоктырыла һәм бик тиз тарала, шуңа күрә ышанычлы яклау өчен ел саен вакцинация узарга кирәк.
Без халыкка "Кайнар элемтә" аша да, тәүлек буе эшли торган Бердәм консультация үзәге аша да консультация бирәбез. Региональ идарәләрнең сайтларында мәгълүмат бирәбез, массакүләм мәгълүмат чараларында материаллар, листовкалар, плакатлар, буклетлар, медицина һәм мәгариф оешмаларында күрсәтү өчен телевизион роликлар әзерлибез.
- Ә икътисади файда күзлегеннән караганда, вакцинация ни дәрәҗәдә нәтиҗәле?
- Мөһим мәсьәлә, чөнки төрле инфекцияләр белән авырудан килгән зыян зур. Экспертлар фикеренчә, чыгымнарның күп өлешен вакциналаштыру ярдәмендә булдырмаска мөмкин булыр иде. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы исәпләп чыгарганча, гриппка, пневмониягә һәм башка авыруларны профилактикалауга каршы вакцинацияне киңәйтүгә 1 миллиард АКШ доллары юнәлгән очракта, елына миллион балалар гомерен саклап калырга мөмкин.
- Анна Юрьевна, безнең прививкаларның Милли календарен башка илләр календарьлары белән чагыштырсаң, нинди аерымлыклар бар? Без артта калабызмы, әллә, киресенчә, алда барабызмы?
— Россия Федерациясенең Милли календаре күпчелек чит илләр календарьларыннан сизелерлек аерылмый. Без даими рәвештә камилләштерү өстендә эшлибез, безнең календарь. Хәзерге вакытта өлкән яшьтәге кешеләргә милли календарьга прививкалар кертү һәм йөклелек планлаштыручы хатын-кызларга төгәл планлы иммунизация оештыру мәсьәләләре карала.
— Хәзер Россия базарында илебез һәм чит ил вакциналарының проценты нинди?
— Хәзерге вакытта Россия базарында илебездә җитештерелгән иммунобиологик дару препаратларының 28 төре һәм Россия Федерациясендә билгеләнгән тәртиптә теркәлгән чит ил җитештерүенең 48 төре бар.
Хәзерге вакытта Россиядә - инновацион илебездә эшләнгән препарат – полиомиелит вакцинасы эшләнгән инде, бүгенге көндә аның клиник тикшеренүләре тәмамланып килә.
Моннан тыш, илебездәге өч компонентлы ассоциацияләнгән корь-краснуха-паротит вакцинасы җитештерү технологиясе алынган, шулай ук В гепатитын, коклюш, столбняк, дифтерия һәм гемофиль инфекциясен профилактикалау өчен пентавакцин теркәлгән, бер үк вакытта бер шприцта.
Бүген Россия Федерациясендә санитария-эпидемиология вәзгыяте тотрыклы. Бу-җайга салынган системаның һәм әлеге максатка ирешү өчен көчне берләштерүнең нәтиҗәсе.